Hệ thống chú thích

  1. Thỏ ngọc
    Theo thần thoại Trung Quốc, trên cung trăng có con thỏ ngọc, vì vậy mặt trăng cũng được gọi là ngọc thỏ 玉兔.
  2. Thọ nguy
    Chịu cảnh nguy nan (từ Hán Việt).
  3. Thợ Nhuộm
    Tên một con phố của Thăng Long-Hà Nội, kéo dài từ phố Hàng Bông đến phố Bà Triệu. Phố Thợ Nhuộm thực ra chỉ có đoạn đầu phố là có nghề nhuộm thâm, thợ nhuộm ở đây có gốc gác từ làng Liêu Xá, Liêu Xuyên và Vân Hoàng di cư đến đây. Tương truyền nghề nhuộm ở phố này có từ đầu đời Nguyễn, sau bị mai một vì bị sự cạnh tranh của thuốc nhuộm do thực dân Pháp đem sang. Thời Pháp thuộc, đoạn từ Hàng Bông đến Hai Bà Trưng được gọi là phố Những người thợ nhuộm (Rue des Teinturiers), đoạn còn lại là phố Giăng Xô-le (Rue Jean Soler).
  4. Thổ Phồn
    Cũng gọi là Thổ Phiên, Thổ Phiền hoặc Phiên, tên mà người Trung Quốc từ thời nhà Đường dùng để gọi một vương quốc thống trị vùng Tây Tạng từ khoảng thế kỷ thứ 6 đến thế kỷ thứ 9.
  5. Thợ rào
    Thợ rèn.
  6. Thợ rèn không dao ăn trầu
    Lo phần người mà quên mất phần mình.
  7. Thơ Sáu Trọng
    Một truyện thơ dân gian khuyết danh được lưu truyền khá rộng rãi ở Nam Bộ vào cuối thế kỉ 19 đến đầu thế kỉ 20. Truyện kể về cuộc đời nhân vật Lê Văn Trọng, một người trượng nghĩa, có hào khí. Truyện cũng phản ánh phần nào diện mạo xã hội và tâm lí chống đối chính quyền thực dân của giới bình dân Nam Bộ thời bấy giờ. Nhà văn Sơn Nam ca ngợi "Thơ Sáu Trọng được truyền tụng, ngoài ý muốn của thực dân Pháp, đã trở thành một loại ca dao, xứng đáng nêu trong bảng liệt kê văn chương bình dân, xứng đáng được ghi trong chương trình Việt văn."
  8. Thổ Sơn
    Một làng nay thuộc xã Nguyên Bình, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa.
  9. Thợ thổ
    Thợ đào đất.
  10. Thợ thuyền
    Công nhân (từ cũ).
  11. Thọ ương
    Gặp phải tai họa.
  12. Thờ vọng
    Thờ cúng (ông bà, cha mẹ...) khi sống xa nhà, xa quê.
  13. Thọ Xương
    Tên một huyện của thành Thăng Long xưa.
  14. Thỏa tâm
    Vừa lòng, vui lòng.
  15. Thoại Khanh - Châu Tuấn
    Một truyện thơ Nôm khuyết danh rất nổi tiếng ở Nam Bộ ngày trước, đã được chuyển thể thành cải lương và phim. Thoại Khanh là một phụ nữ xinh đẹp, người vợ hiền, dâu thảo. Châu Tuấn - chồng nàng, bị đày đi sứ 17 năm. Thoại Khanh lưu lạc, đói rách, nhưng vẫn nhường cơm sẻ áo với mẹ chồng, thậm chí cắt thịt ở cánh tay để nuôi mẹ, khoét mắt mình để cứu mẹ. Châu Tuấn thi đỗ Trạng nguyên, hai lần được hai vua Tống vương và Tề vương gả con gái, nhưng chàng đều khước từ, không phụ người vợ thuở hàn vi. Mối tình chung thủy của Thoại Khanh, Châu Tuấn đã cảm hoá cả hai vị vua và hai nàng công chúa, làm thần Phật xúc động. Sau cùng Châu Tuấn được lên ngôi vua, sống sung sướng cùng Thoại Khanh và hai người vợ thứ con Tề vương và Tống vương.

    Xem vở cải lương Thoại Khanh - Châu Tuấn.

  16. Thoại Ngọc Hầu
    (1761-1829) Tên thật là Nguyễn Văn Thoại hay Nguyễn Văn Thụy, một danh tướng nhà Nguyễn. Ông là người có công rất lớn trong việc khai khẩn vùng Châu Đốc-An Giang hiện nay, với các công trình đào kênh Vĩnh Tế, làm đường Núi Sam-Châu Đốc, lập nhiều làng xã... Sau khi mất, ông được an táng trong lăng dưới chân núi Sam, người dân cũng gọi là lăng Ông Lớn.

    Tượng Thoại Ngọc Hầu trong đền thờ ông dưới chân núi Sam

    Tượng Thoại Ngọc Hầu trong đền thờ ông dưới chân núi Sam

  17. Thoàn
    Thuyền (cách phát âm của người Nam Bộ ngày trước).
  18. Thoát giang
    Tên gọi khác của bệnh trĩ (lòi dom).
  19. Thời
    Thì. Xưa vì kị húy vua Tự Đức (Nguyễn Phúc Thì) nên chữ này được đọc chạnh đi thành "thời."
  20. Thôi
    Khoảng thời gian hoặc không gian tương đối dài và liên tục, trong đó diễn ra một hoạt động nào đó.