Hệ thống chú thích

  1. Nước ương
    Nước đứng, đục.
  2. Nước Xoáy
    Vùng nước xoáy mạnh, nguy hiểm trên dòng sông Măng Thít, thuộc địa phận hai xã Tân An Luông (Vũng Liêm) và xã Hòa Hiệp (Tam Bình), tỉnh Vĩnh Long. Để qua lại sông, người dân phải dùng chiếc bắc (phà), nên gọi là Bắc Nước Xoáy.
  3. Nuôi con không phép kể tiền cơm
    Nuôi con là bổn phận tự nhiên của cha mẹ.
  4. Nuôi ong tay áo
    Ong tay áo là một loại ong màu đen rất quen thuộc với những người dân ở các tỉnh Bắc Giang, Phú Thọ, Điện Biên... Tổ ong buông thụng xuống như hình dáng ống tay áo nên mới được gọi như vậy. Khi ong tay áo không tìm được chỗ làm tổ trên cây, chúng thường chọn những cột gỗ ngoài hiên, ngoài hè để làm tổ. Theo quan niệm xưa, loại ong này làm tổ trong nhà thường mang đến những điều không may mắn cho gia chủ, đồng thời có thể tấn công chủ nhà, vì vậy người ta thường hun khói để xua đuổi chúng.
  5. Nường
    Nàng (từ cũ).
  6. Nương long
    Ngực. Cũng hiểu là hông, bụng. Hiểu rộng ra là suy nghĩ, lòng dạ.

    Phúc gặp chúa đẹp duyên cá nước
    Mở nương long dâng chước luận môn
    (Thiên Nam minh giám)

  7. Nuốt
    Cũng viết là nuốc, một loại sứa gặp nhiều ở các vùng biển Bắc Trung Bộ. Nuốt được chế biến thành các món bình dân như nuốt chấm ruốc, bún giấm nuốt…

    Nuốt

    Nuốt

  8. Nuốt lống
    Nuốt không cần nhai.
  9. Núp
    Nấp (phương ngữ).
  10. Nứt
    Một công đoạn khi đan rổ rá: Dùng dây mây để buộc vành trong, vành ngoài và tấm mê lại với nhau.
  11. Nút ốc
    Khuy áo kiểu ốc (hình bán cầu).
  12. O
    Cô, cô gái, thím (phương ngữ miền Trung). Trong gia đình, o cũng dùng để chỉ em gái của chồng.
  13. Ô
    Vật đúc bằng đồng thau, có hình giống cái chuông, đáy bằng, có nắp đậy, dùng đựng trầu cau. Từ này có gốc từ từ Hán Việt âu.

    Ô

    Ô

  14. Ơ
    Nồi đất nhỏ, thường dùng để kho thịt cá.

    Cá lòng tong kho tiêu trong cái ơ

    Cá lòng tong kho tiêu trong cái ơ

  15. Ó
    Thét lên, kêu la ầm ĩ (phương ngữ Nam Bộ).
  16. Ô
    Đồ đong gạo có hình dáng giống như cái bát, có thể đan bằng tre hoặc tiện bằng gỗ. Không có quy chuẩn thống nhất về kích thước của ô - mỗi vùng lại có kích thước ô khác nhau.
    Lưu ý: đồ đong làm từ lon sữa bột, nhiều vùng gọi là ống bơ, nhưng vẫn có vùng gọi là ô.
  17. Ô cánh dơi
    Ô (dù) hình khum, những múi ô khi mở ra trông giống cánh con dơi căng ra, xưa kia nam giới thường dùng.
  18. Ô danh
    Tiếng xấu (từ Hán Việt).
  19. Ô đầu
    Một loại cây cỏ cao 0,6-1m, thân mọc thẳng đứng, có lông ngắn, mọc hoang nhiều ở các vùng núi Tây Bắc nước ta. Rễ củ của cây ô đầu là một vị thuốc, củ cái gọi là Ô đầu, củ con đã chế gọi là Phụ tử.

    Ô đầu

    Ô đầu

  20. Ở đậu
    Ở nhờ.